تبدیل mg/l ↔ ppm ↔ mmol/l ↔ meq و برآورد EC بر حسب µS/cm
| یون | مقدار | واحد | mg/l | mmol/l | meq/l |
|---|
کیفیت آب را می‌توان با دو شاخص کلیدی و به‌هم‌پیوسته کل جامدات محلول (TDS) و هدایت الکتریکی (EC) سنجید. این ابزار به شما کمک می‌کند تا از روی آنالیز شیمیایی آب، مقدار TDS، مجموع یون‌ها و معادل هدایت الکتریکی را به‌سادگی محاسبه کنید.
TDS چیست؟
TDS مخفف Total Dissolved Solids به معنای مجموع جامدات محلول در آب است. این جامدات عمدتاً نمک‌های معدنی هستند که به‌صورت یون در آب حل شده‌اند؛ مثلاً نمک طعام (کلرید سدیم) در آب به یون‌های سدیم (⁺Na) و کلر (⁻Cl) تجزیه می‌شود.
هرچه غلظت این نمک‌های محلول بیشتر باشد، مقدار TDS بالاتر خواهد بود. واحد رایج اندازه‌گیری TDS، میلی‌گرم بر لیتر (mg/l) یا معادل آن پی‌پی‌ام (ppm) است.
ارتباط TDS و هدایت الکتریکی
هدایت الکتریکی توانایی آب در عبور جریان الکتریکی را نشان می‌دهد و مستقیماً به مقدار یون‌های محلول بستگی دارد. رابطهٔ این دو کاملاً نزدیک است به صورتی که هرچه نمک بیشتری در آب حل شود، هدایت الکتریکی نیز بالاتر می‌رود. آب فوق‌خالص که در حالت ایده‌آل تنها از H₂O بدون نمک و املاح تشکیل شده، هدایت الکتریکی بسیار پایینی دارد.
توجه داشته باشید که دمای آب نیز بر هدایت الکتریکی اثر می‌گذارد؛ به‌ازای هر یک درجه سانتی‌گراد افزایش دما، مقدار EC حدود ۲ تا ۳ درصد افزایش می‌یابد.
تبدیل هدایت الکتریکی به TDS
اگر آنالیز آب شما هر دو مقدار TDS و هدایت الکتریکی را نشان دهد، می‌توان رابطهٔ تقریبی زیر را برقرار کرد:
۵۰۰ پی‌پی‌ام ≈ ۱۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر (µS/cm) ≈ ۱ EC
این مقدار به‌راحتی با یک دستگاه TDS متر قابل اندازه‌گیری است. اما در صنعت گلخانه و کشاورزی از دستگاه‌های NPK متر استفاده می‌شود که غلظت نیترات، فسفات و پتاسیم را می‌سنجند. هنگام استفاده از NPK متر، این رابطه تغییر می‌کند:
۷۰۰ پی‌پی‌ام ≈ ۱۰۰۰ میکروزیمنس بر سانتی‌متر (µS/cm) ≈ ۱ EC
در ماشین‌حساب بالا می‌توانید با فعال کردن گزینهٔ «NPK متر» از ضریب ۷۰۰ استفاده کنید.
روش ضریب هدایت مخصوص هر یون
یک روش دقیق‌تر برای تعیین EC، استفاده از «ضریب هدایت مخصوص» هر یون است. از آنجا که هر یون به‌طور جداگانه بر هدایت الکتریکی اثر می‌گذارد، این روش به یک آنالیز کامل و دقیق آب نیاز دارد. جدول این ضرایب در منابع معتبری مانند Handbook of Chemistry and Physics (ویرایش ۷۶، صفحهٔ ۹۰–۵) آمده است. از آنجا که اندازه‌گیری هدایت الکتریکی به دما وابسته است، تعیین دقیق آن با یک ابزار آنلاین دشوار خواهد بود و مقادیر این ماشین‌حساب برآوردی و برای مقاصد عمومی است.